Karin zoekt ruzie

In de loop van de jaren ontdek je steeds meer wat werkt en wat niet. Er vallen steeds meer kwartjes. Denk je wel eens na over de vraag welk inzicht jou tot nu het meeste heeft opgeleverd?

Als er al een tegeltjeswijsheid is die bovenaan mijn lijstje van Grote Inzichten prijkt, dan is het deze wel: Neem een besluit. Welk besluit dan ook. Ergens eindeloos omheen draaien, als een hond op zoek naar zijn eigen staart, maakt ieder mens ellendig en moedeloos.

Ga maar na; het niet bepalen welke kant je uit wilt, maakt dat je op andere vlakken van je leven ook geen stappen zet. Alles haakt aan elkaar.

Als je bijvoorbeeld na je studie twijfelt of je in je studiestad blijft wonen of je misschien elders in het land wilt vestigen, zul je, zolang de twijfel blijft, ook in andere keuzes stagneren. Je zult dan vermoedelijk geen huis kopen, je niet aansluiten bij een toneelvereniging of in nieuwe vriendschappen investeren. Je zet immers geen langere termijnplannen uit zolang onduidelijk is waar je over een tijdje zult wonen.

Zo kun je zelf vast ook talloze voorbeelden verzinnen, waarin dit voor jou aan de orde was (of is). Of het nu gaat om kleine of grote beslissingen, bepalen wat je gaat doen voelt goed en krachtig.

Zodra je voor jezelf hebt besloten wat je wilt gaan doen, komt er van alles in beweging. Als vanzelf. Met een duidelijke richting op je netvlies kun je opeens weer in actie komen en plannen gaan uitvoeren.

Wat staat er op jouw lijstje van Grote Inzichten met stip op nummer één? Leuk als je het hier deelt!

Op een dag word je wakker en realiseer je je dat het genoeg is geweest. Dat je al te lang niet echt gelukkig bent of dat het leven niet helemaal (of helemaal niet) verloopt zoals je dat graag zou willen.

Je besluit dat het tijd is voor verandering, tijd om in beweging te komen. En wel nu. Alleen: waar te beginnen? En hoe dan?

Soms blijf je langer in een vervelende situatie hangen dan goed voor je is. Waarom is dat eigenlijk? Als je je ergens middenin bevindt, zie je door de spreekwoordelijke bomen het bos vaak niet meer. Het kan dus zijn dat je niet weet hoe het anders kan. Maar dat je altijd opties hebt, staat als een paal boven water. Je kunt ze alleen niet altijd even helder voor je zien.

Ook kan het zijn dat je inmiddels wat vastgeroest zit in die situatie. Dat je benen als het ware in cement gegoten lijken te zijn.

Het kan zijn dat niet durft te kiezen voor iets anders. Of dat je de mening of de belangen van een ander te veel laat meewegen. Dat je überhaupt niet weet wat je dan zou willen. Of dat je ervan overtuigd bent dat het onmogelijk is om te krijgen wat je wilt.

Hier volgen een paar vragen die je jezelf dan kunt stellen om wat perspectief te krijgen: 

• Wat zou ik nu het liefste willen?
• Wat weerhoudt me daarvan? Waar is het wachten op?
• Wat kan ik doen om het gemakkelijker te maken om die eerste stap te zetten?
• Wil ik dit alleen doen of kan ik iemands hulp vragen?
• Wat kan ik nu doen om de regie weer te pakken?
• Wat is het allerergste dat er kan gebeuren? En hoe erg is dat eigenlijk?
• Wat kan dit me opleveren?

 Aan jullie als lezers de vraag: welke vragen stel jij jezelf in zo’n situatie? Deel ze vooral hier!

Ben je in de begintijd van je relatie nog helemaal verliefd en overlaad je elkaar met aandacht, complimenten en cadeautjes, in de loop der tijd verdwijnt dit vaak meer en meer naar de achtergrond. Waar je aanvankelijk zoveel lof uitte voor het feit dat hij zo handig is in huis of dat zij zulke heerlijke dingen op tafel tovert, begin je dit langzamerhand heel gewoon te vinden.

Toch is dit heel jammer, want hierin ligt een grote valkuil voor de liefde.

Een van de grootste succesfactoren bij het goed houden van je relatie zit ´m er juist in dat je elkaar niet voor lief neemt. Het is voor ons mensen nou eenmaal van groot belang dat wij ons gezien, gehoord en gewaardeerd voelen. 

Hoe doe je dit nou? Door oog te blijven hebben voor wat de ander voor jou en je dierbaren doet. En door dat te tonen. Van een compliment voor kleine dingen als ´Wat heb je lekker gekookt´ en ´Fijn dat jij het grofvuil hebt weggebracht´ tot grotere dingen als ´Wat ben je toch een goeie moeder/vader voor onze kinderen´. Natuurlijk hoef je niet ieder wissewasje te prijzen, maar maak er een gewoonte van om dit af en toe eens te doen. Het gaat erom dat je ervoor waakt dat dingen al te vanzelfsprekend worden.

Je kunt jezelf er vast wel op betrappen dat je sommige dingen inmiddels de normaalste zaak van de wereld vindt. Maar is dit ook echt zo vanzelfsprekend?

Laat elkaar zo nu en dan weten hoe blij je ergens mee bent. Als dit inderdaad al te lang geleden is, doe het dan weer eens. Zeker weten dat het op prijs gesteld wordt. Bedenk maar hoe je het zelf vindt als de ander zijn waardering voor jou uit!

 “Als zij nou eens niet altijd zo zeurde, zou het een stuk gezelliger zijn in huis.”

Je kent het vast wel. In een meningsverschil met je partner, je zus of je collega, ben je vooral gericht op wat hij of zij verkeerd heeft gedaan. Als zij zich nou gewoon eens niet zo stom gedroeg en hij nou eens niet zo egoïstisch deed, dan zou alles een stuk beter gaan… Of toch niet?

Het is niet moeilijk om te zien wat iemand anders in jouw ogen allemaal anders zou moeten doen. En misschien doet diegene ook vervelend. Maar wees eens eerlijk, hoe vaak vraag jij je af wat nu eigenlijk jouw aandeel in die ruzie was? Pak jij het zelf altijd even handig aan? 

We zijn geneigd om de dingen die goed gaan toe te kennen aan ons eigen handelen. Daarentegen wijten we de dingen die fout gaan soms liever aan oorzaken buiten onszelf. Bijv. “Ik heb die presentatie niet op tijd afgekregen omdat ik thuis weer eens alles alleen moest doen en niet op hulp van mijn partner hoefde te rekenen.” Of: “Ik kan ook nooit eens ongestoord doorwerken als die collega telkens bij me binnen loopt”.

Dan geef je iemand anders de schuld van het feit dat jij je vervelend voelt. Wel zo makkelijk. Zo hoef je ten minste niet bij jezelf te rade te gaan. Mocht je in een vlaag van helderheid toch behoefte hebben aan wat introspectie, ga dan voor jezelf eens enkele dingen na.

In het voorbeeld van de presentatie die niet op tijd klaar was, kan degene in kwestie zichzelf afvragen wat zij had kunnen doen. Misschien had zij haar partner om hulp kunnen vragen, had zij het werken aan haar presentatie voorrang kunnen geven boven andere zaken, of had zij ongestoord een dag thuis aan haar presentatie kunnen werken.

Vaak verschuilen we ons achter allerlei dingen, zonder te kijken of we zelf misschien iets anders hadden kunnen doen. Als je eerlijk bent, zul je merken dat jouw nare gevoel over iets soms niet zozeer door die omstandigheden of door iemand anders komt, maar meer iets is wat je bij jezelf moet zoeken. Dus, wat is eigenlijk jouw aandeel?

Zonder je er altijd van bewust te zijn koester je allerlei verwachtingen. Hoe een ander zich zou moeten gedragen, wat een ander voor je zou moeten doen, hoe jij vindt dat iets hoort te gaan, et cetera. Veel onenigheid ontstaat doordat we iets van iemand willen, maar dit vervolgens niet krijgen.

Als de ander echter niet weet welke verwachtingen jij hebt, bestaat de kans dat je niet zult krijgen wat je hoopt. Het is dus zaak dat je iemand vertelt wat jouw verwachtingen zijn. Maar ook dan is het niet vanzelfsprekend dat aan die verwachtingen wordt voldaan. Het is immers aan die ander om te bepalen of hij al dan niet aan jouw verwachtingen tegemoet kan en wil komen. Je kunt jouw manier niet aan iemand anders opleggen.

Iedereen is grootgebracht met een eigen pakketje aan waarden en omgangsvormen, als het ware een boekje waarin jouw regels van het spel staan. Bedenk altijd goed dat iedereen zijn eigen boekje heeft en dat er veel verschillende boekjes zijn. Iets wat in jouw boekje vanzelfsprekend is, hoeft dat in het boekje van een ander niet te zijn.

Als je merkt dat je boos wordt omdat het niet gaat volgens de regels in jouw boekje, zul je jouw verwachtingen naar de persoon in kwestie moeten uitspreken. Hierdoor ontstaat duidelijkheid over wat jij graag wilt. Tegelijkertijd geef je ander de ruimte om aan te geven wat zijn verwachtingen zijn, ofwel wat er in zijn boekje staat.

Ga er dus nooit klakkeloos vanuit dat een ander weet wat jij van hem verwacht en evenmin dat hij daar automatisch mee akkoord gaat. Als eenmaal van beide kanten duidelijk is wat je van elkaar wilt en op welke manier, dan kun je gaan zoeken naar een manier die voor jullie beiden werkt.

“Waarom kan hij nou niet gewoon een beetje meer initiatief nemen? Het moet ook altijd uit mij komen. Als ik niets onderneem, dan gebeurt er niks.”

Zomaar een uitspraak die ik regelmatig voorbij hoor komen. Wees maar eens eerlijk, we kennen allemaal momenten waarin we het liefste willen dat de ander zich precies zo gedraagt als wij voor ogen hebben. En als dat niet gebeurt kan dat voor flinke irritatie zorgen.

Begrijpelijk? Absoluut. Maar is het ook realistisch? Niet echt. Feit is immers dat iedereen verschillend is. Je kunt dus nooit jouw manier aan een ander opdringen.

In dit voorbeeld wil deze vrouw het liefst dat haar partner meer initiatief ontplooit. Zij is zelf blijkbaar iemand die graag het initiatief neemt en de partner in kwestie doet dit minder of helemaal niet.

Deze partner zou op zijn beurt kunnen verzuchten: “Jij ook altijd met je initiatief, hou toch eens op”. Voor iemand bij wie de behoefte aan actie sterk ontwikkeld is, is het een bijna onmogelijke opgave om dit te veranderen. En andersom geldt precies hetzelfde. Je kunt niet anders dan simpelweg constateren dat jij en je partner anders in elkaar steken. De vraag is: hoe erg is dat eigenlijk?

De kunst is dat je accepteert dat iemand is zoals hij is. Net zoals jij ook bent wie jij bent. Je hebt allemaal je eigen kwaliteiten en ook je minder sterke kanten. Toch, als je blijft proberen een ander te veranderen doe je jezelf en die ander tekort. Om dit met een metafoor te verwoorden: Je kunt een hond niet laten miauwen en een kat niet laten blaffen. En van een slak verwacht je toch ook niet dat die zich als een hyena voortbeweegt?

Het is zoals het is. Als je die situatie als vertrekpunt neemt, kun je voor jezelf bedenken: wat kan ik of wat kunnen wij doen om het wél te laten werken?

 Jan komt ´s ochtends op zijn werk. Hij loopt zijn kamer binnen en gaat gelijk zitten werken zonder zijn collega Tineke te groeten. Tineke voelt zich genegeerd. Zij denkt ´wat jij kan, kan ik ook´ en zegt de rest van de ochtend niets tegen Jan. De sfeer is gespannen.

Kleine irritaties kunnen uitmonden in grote ruzies doordat we denken te weten waarom iemand iets doet of zegt. We vullen graag voor de ander in. We weten alleen niet of onze invulling wel klopt. Daarom is dit een grote valkuil. Je kunt immers nooit echt zeker weten wat een ander beweegt. Zelfs niet als je elkaar al jarenlang kent. De enige die dat weet is diegene zelf. Dus kun je maar beter niets veronderstellen.

In het voorbeeld van Jan en Tineke krijgt Tineke een vervelend gevoel doordat zij voor Jan invult:´Hij zal mij wel onaardig of onbelangrijk vinden´. Ze betrekt het op zichzelf.

Wat zou Tineke kunnen doen?

Als Tineke er een moment vanuit kan gaan dat Jan´s gedrag mogelijk niets met haar te maken heeft, kan zij hem op een open manier (dus zonder oordeel of verwijt) vragen hoe het met hem gaat, en of er misschien iets aan de hand is.

Jan krijgt dan de mogelijkheid om te vertellen wat er speelt. Zijn gedrag kan tientallen redenen hebben. Misschien heeft hij die ochtend ruzie gehad met zijn vrouw, had zijn fiets een lekke band of zit hij ergens mee in zijn maag. Welke reden dan ook, de kans is groot dat het niet groeten helemaal niets met Tineke te maken heeft.

Gevolg: de lucht is geklaard en er bestaat geen risico dat een klein voorval als dit onnodig grote vormen gaat aannemen.

Dus, merk je dat je aan het invullen bent voor de ander? Geeft die invulling je een vervelend gevoel? Toets het dan bij de ander.

Is het je wel eens opgevallen? Sinds je die rode Volkswagen Polo hebt aangeschaft, lijkt het wel alsof je ze overal ziet rijden. En als je probeert zwanger te worden, zie je overal om je heen bolle buiken. Waren die er voor die tijd dan niet? Natuurlijk wel, alleen je zag ze niet. Omdat je brein daar niet op was gericht.

Zo gaat het in relaties nou ook. Als je vol liefde naar je partner kijkt, valt je op dat hij/zij zo attent is, zulke mooie ogen heeft en zo lekker voor je kookt. In een bui van ergernis zie je vooral dat hij/zij ook nooit eens uit zichzelf de stofzuiger pakt, geen aandacht voor je heeft en dat het lang geleden is dat je spontaan een knuffel kreeg. Je ziet alleen wat je wilt zien. Als je je richt op wat je waardeert in de ander, zie je daar meer van. En andersom, in een negatievere stemming zie je vooral de minder prettige eigenschappen van die ander.

Wat je in de ander ziet is dus helemaal afhankelijk van jouw eigen gekleurde bril. Als je slechte eigenschappen bij iemand wilt zien, zul je die ook vinden. Je brein levert feilloos het bewijs aan. Dat is op zich helemaal niet erg; sterker nog, dit werkt voor iedereen zo. Het gaat er vooral om dat je je hier bewust van bent. Want dan kun je ervoor kiezen om een andere bril op te zetten. Dan zie je opeens weer kanten van die ander die je leuk vindt en waardeert, terwijl dat bijna niet lukt zolang je die andere donkere bril op houdt.

Probeer het maar eens. Als je merkt dat je je ergert aan iemand, ga dan eens je best doen om ten minste 3 dingen te verzinnen die je wél in diegene waardeert. Wedden dat het iets oplevert?

Welkom lezer!

Allereerst even over de titel van dit blog; die is natuurlijk bedoeld met een vette knipoog. Ik houd namelijk helemaal niet van ruzie. Tja, wie wel?

Waar de titel wel op slaat is mijn vakgebied. Mijn naam is Karin van der Tuin en in mijn bureau Anderzijds Mediation begeleid ik als conflictbemiddelaar en conflictcoach mensen die in een conflictsituatie zijn beland. Zodat de situatie niet (verder) uit de hand loopt, mensen meer inzicht in hun situatie krijgen en weer op een goede manier verder kunnen.

Ondanks dat niemand ervan houdt, maken we allemaal wel eens ruzie. Hoe komt het toch dat sommige mensen precies jouw gevoelige snaar weten te raken terwijl je van een ander alles kunt hebben? Dat als je ene collega je vraagt om iets voor hem of haar te doen, dit geen probleem is en als een andere collega precies hetzelfde vraagt, je de ergernis inwendig voelt opborrelen.

We hebben allemaal verschillende soorten relaties in het leven. Relaties met collega´s, met je familie, je vrienden, je buren en niet onbelangrijk, die met je levenspartner. In al deze relaties loop je wel eens tegen dingen aan. Vaak zijn dit kleine dingen, soms wat groter. Meestal kom je er samen wel uit. Op het moment dat je steeds dezelfde ruzie met iemand blijft maken, en dit je in de weg gaat staan, kan het goed zijn om dit eens nader te onderzoeken. Of er hulp bij in te schakelen.

Omdat de onderwerpen waarover je in al die verschillende relaties onenigheid kunt hebben nogal uiteenlopen, is er niet één pasklare oplossing. Ik zal in dit blog dan ook onderscheid maken in diverse categorieën. Wel lijken mensen meer op elkaar dan je op het eerste gezicht zou denken. Daarom zal iedereen wel iets herkennen in de tips, suggesties en ideeën die ik in de volgende posts met jullie als lezers zal delen. In de hoop wat meer helderheid en luchtigheid te geven in de moeilijke en soms zelfs loodzware situaties die tussen mensen kunnen (zijn) ontstaan.

 Tot blogs!